|
Kedilerde depresyonun semtomları şunlardır?
1-çekingenlik, kaçma isteği ,korkma ,yüksek beden ısısı
2-aşırı yalanma, yalanma sonucu bölgelerde yaraların oluşması tüy dökümü ve dökümle beraber allerjik dermatit olguları da görülür
3-aşırı olarak etrafı yalama ,davranış bozukluğudur
4-iştahsızlık bazen de tam tersi aşırı yemek yeme ( bulimia) kusma ve ishal (çoğunlukla kanlıdır) idrarını püskürtmek
5-aşırı salivasyon
6-saklanmak
Mesleki olarak özellikle deri hastalığı şikayeti öncelikli olarak depresyon ihtimalini göz önüne almak gerekiyor...Büyük bir kısmı psikolojik kökenlidir.
Depresyon kedilerde bunalım yaratmakta ,uyum yeteneği gittikçe azalmakta ve tepkisizlik olarak da niteleyebiliriz. Her tür ırkta görülebilir, ama bazı ırklarda karekteristikdir. Tipleri
1-Akut depresyon: İştahsızlık ve aşırı uyuma dikkati çeken davranışlardır. Dikkatli bir gözlem ile anlaşılabilir.
2-Kronik depresyon: Anormal davranışlar, temizlik, uyku ve yeme problemleri, bakım alışkanlıklarında ani görülen değişimler, tuvaletini yapmada ve bilhassa kedinizin kendisini temizlemeyi bırakması gibi...
3-Erişkin kedilerde tepkisel depresyon: Bir kaç gün süre ile tekrarlanan sert duygusal şokların ardından aniden şekillenir. Kedinizde yerine koyma davranışları görülebilir. Kediniz kısa süreli taramış olsanız dahi vücuduna yapılan en ufak dokunuşta bile sanki kirlenmiş gibi çılgınca yalanmaya başlar, iştahsızlık görülebilir. Kedinizin beden dilinde değişimleri izleyebilirsiniz. Vücudunda özellikle boynunda yaralar (sıyrıklar) görülebilir. İştahsızlığın uzun süreli olması kedide ölüme sebep olabilir. Öncelikli olarak zorla dahi olsa sıvı verilmeli ve böbrek tahribatı azaltılmalıdır. Veteriner Hekim desteği ile serum verilmesi gerekebilir.
4-Erişkin kedilerde devamlı depresyon: Hem akut depresyondan hem de tedavi edilmeyen ankisiyeteden gelişebilir. Depo prostagen uygulamaları sonrasında ortaya çıkabilir. Problemli doğum (sezeryanlı) doğum sırasında yavrusunu kaybetmesi istem dışı depresyon 10 yaş üstü kedilerde beyin tümörleri ve beyin yaşlanmasından da kaynaklanabilir. Yerine koyma davranışları, gece yürüyüşleri, uyku sorunları, amaçsız miyavlamalar, kedide uzun süreli üzüntü, stres sonrası tepkisini, yalanma, saklanma, idrar yapma (sahibinin yatağına veya eşyaları vs ) nedensiz miyavlama oyun oynamama şeklinde gösterebilir. Bu tür durumlarda cerrahi veya kemoterapi,vitamin takviyesi veteriner tedavi programı izlenmeli.
Hastalarımıza sık sık önerimiz takiptir Kedinin kendilerinden kaynaklanan tüy dökümü sıklıkla davranış kargaşası yaşadığının işaretidir. Özellikle cinselliğin aktif olduğu dönemlerde depresyon şiddeti artabilir. Belirtiler kalp çarpıntısı,hızlı soluk alıp verme,ishal olguları,şişmanlık, işeme dikkat çeken semptomlar olabilir. Depresyonlu kedilerde kış aylarında ve mevsim geçişlerinde artış olmaktadır.Gergin kedilerde veteriner kliniği veya otomobille seyahatte glikoz seviyeleri kanda yükselebilir. Stres, kedilerde idrar yolları hastalıkları karaciğer yağlanmasına neden olabilir. Histeri ve panik şeklinde koşturmalar depresyon ve stresin habercisidir. Stres ilerlemiş olgularda depresyonla beraber karın bölgesinde ön ayaklarının iç kısımlarında kellikle seyreden psikojenik dermatitlere neden olur. Depresyon pika denilen gıda niteliği olmayan gıdaların yenilmesine neden olabilir. Ayrıca obsesif -kompsulsif davranışlara neden olabilir
Hasta sahibine veteriner hekimin sorması gereken sorular?
1-Daha önce tüy dökümü tedavisi gördü mü süresi ve kullanılan ilaçlar?
2-Yeme içme alışkanlıkları ve zamanında herhangi bir değişikliğin olup olmadığı?
2-Yaşam yeri müstakil mi bina mı?
3-Evde kalan kişilerin sayısı veya başka hayvan var mı, yeni bir hayvan eve aldınız mı ya da eve yeni bir kişi gelip gitti mi?
4-Eve misafir gelip gitme sayısı veya son zamanlarda artışın olup olmadığı?
5-Yakın sürede evdeki kedinin çok sevdiği eşyaların yerinin değişip değişmediği?
6-Yakın sürede kedi sahibinin veya evdeki kişilerde vefatın olup olmadığı ,kedinin çok sevdiği bir kişinin evden uzaklaşıp uzaklaşmadığı,ya da kedinin son zamanlarda tek başına yalnız kalma süresi?
7-Ani mama markası değişimi ve gıda değişimi olup olmadığı?
8-Mama ve su kabının değişip değişmediği ? Kumunun markasının değişip değişmediği?
9-Kedisinin kısırlaştırılmış olup olmadığı kısırlaştırılmadıysa çiftleşip çifleşmediği ve çifleşme sıklığı?
10-Hasta sahibinin kedisiyle oyun oynayıp oynamadığı
11-Duygusal davranışlarında değişiklik var mı?
Ayrıca veteriner hekim kedi sahibinin ruhsal durumunu da az da olsa analiz etmeli etkileşimleri de göz önüne alarak doğru teşhis daha kolaylaşmış olur.
Tedaviyi iki şekilde özetleyebiliriz
1-İlaçlı tedavi (psikolojik durumu destekleyici ilaçlar noradrenalin sistemi düzenleyiciler, depomine sistemi düzenleyiciler, antidepresanlar, morfin antogonistleri nadiren pheremone tedavisi özellikle prozac tedavisi ) olumlu sonuçlar vermektedir
2-Davranış tedavisi (kedinin davranışlarının değiştirilmesi amaçlanır. Emek gerektirir. Öncelikle kedide davranış değişikliğine neden olabilecek değişiklikler tespit edilir ve not alınır. Geriye dönüş yapılarak normal davranışlar kediye tekrar bıkmadan usanmadan verilmeye sağlanır oyun oynanması sağlanmalı,ortamına hareketli oyuncaklar konulmalı ve onu şaşırtmalısınız böylece yaşam enerjisi verilmeye çalışılır. İlgi ve şefkat gösterilmeli, yalanma hareketi yaparsa dikkatini başka yere çekebilecek çeşitlilikler sunabilmelisiniz. Top atma, seslenme vs. ile sevebileceği türde gıdalara yönelmeli aynı gıdada ısrarcı olmamalı.Temas, okşama gözlemleme işin temeli. Yalnız hasta sahibi kendi denemeler yaparak doğru yöntemi bulabilir. Çünkü unutulmaması gereken kural, hiç bir kedi diğerine benzemez. Hepsi ayrı kişiliklere sahiptir. O yüzden çeşitli stratejiler izlemek ve Veteriner Hekimden yardım almakta fayda vardır.
3-Homeopati tedavi yöntemi ve bitkisel destekler (tedavi şekli Almanya da ve İsrail de fakültelerde verilmektedir ve bilimsel olarak destek tedavi şekli olarak kabul görmektedir). Homeopati; bir hastalığın yol açtığı hastalık belirtilerinin, aynı belirtileri sağlam bir insanda ortaya çıkarabilecek ilaçların, çok düşük dozlarda verilmesiyle ortadan kaldırılabileceği ilkesine dayanan tedavi yöntemidir.
4-kedilerde Reiki (ellerle şifa verme 10-15 dk) masaj şeklinde yapılmaktadır. Reiki; Evrendeki yaşam enerjisini bedeninden karşı bedene aktarma yeteneği ve yöntemidir. Tıbbi tedaviye destek olarak tavsiye edilmektedir.
Yemek yerken onunla konuşmak (bazı kediler yemek yerken yanında durulmaz ve başında beklenilmezse yemez) kediler 30 un üzerinde ses çıkarır her kedinin sahibiyle kendi aralarında geliştirdiği bir dil vardır. İnsanlarla beraber olan kediler insanların seslere daha çok tepki verdiklerini görüp beden dili yerine sesleri kullanırlar. Önemli olan bu iletişimi açabilmektir.
Depresyon, kedilerde çok yoğun karşılaştığımız bir olgudur. Ne yazık ki hasta sahipleri, bu konuda davranışları, kedinin tabiatına bağlamakta ve yanılmaktadır. Kedilerde depresyon tedavi edilebilir. Yeter ki, doğru yaklaşımlarda bulunalım. Bazen, depresyonlu hastalıklara çok sık doğum, güç doğum, ortam değiştirmek de neden olabilmektedir.Tedavisi başlangıçta olursa kolaydır. Ne yazık ki bazı vakalarda tekrarlayabilir. O da geçici ilaçlarla tedavi edilebilir. Belki de kendi kendimize şu soruyu da sormalıyız. Metropollerde, apartmanlarda kedinin doğal yapısına aykırı olarak kedi bakmaktayız. Kedinin tırnakları ağaçlarda törpülenmek yerine veteriner hekim veya hasta sahibi tarafından kesilmekte, kızgınlıkları bastırmak-idrar kokusunu kesmek için kısırlaştırılmakta, doğal besinler yerine kalitesiz mama kullanımıyla onlara zarar verilmekte, tuvaletlerini toprak yerine kuma yapmalarını istemekteyiz.İşe giderken bütün gün onların evde bizi yalnız beklemelerini istiyoruz. İşten yorgun gelince onunla oyun oynamıyoruz. Depresyon oluşumunu önlemek adına kedimize ilgi-şefkat-dokunma-oyun oynama ve korkularını yenmede yardımcı olalım, kendisine güven verelim. Alışkanlıklarını değiştirmeyelim. Böylelikle depresyonun oluşumunu da engellemiş oluruz. Kedilerde tüy döküm sebeplerini en çok stres faktörleri tetiklemektedir. Doğru beslenme depresyon etkilerini zayıflatmaktadır. Bu bilimsel olarak da kanıtlanmıştır. Kedilerde oluşan travmalar da depresyonu tetikler. Tedavisi ve tekrar kendine güvenmesi aylar alabilir. Sabırlı olarak ona yardımcı olmalı, tekrar özgüvenini kazandırmalıyız. Siyamlarda depresyon ve psikolojik renkli kişilikler görülebilir. Yatkın bir ırktır. İletişimi inanılmazdır. Depresyonda kedilere bıktırıncaya kadar sevgi vermek işin temelidir. Kediler anlaşılmaları son derece zor canlılardır. Bu, onların bağımsız ruhlarından kaynaklanmaktadır. Bazı yazarlar kediyi sosyal canlılar diye tanımlarken, bazıları bölgeye ait yalnız yaşayan olarak tanımlıyor. Her bir kedi kesinlikle diğerinden farklıdır.
|